Geef de Kamer haar rol terug

Overbrug meerderheden door ideologie

Door Elwyn Davies en Jony Ferket. Gepubliceerd in nrc.next op 12 september 2012.

Het belooft een lastige formatie te worden, mede omdat de partijen ver uit elkaar staan. In plaats van krampachtig een ideologisch verbond te smeden, zouden partijen beter kunnen kiezen voor een regeervorm die de Kamer centraal zet en waar per thema een meerderheid gezocht wordt. Op basis van de huidige peilingen kunnen we zien dat op verschillende thema’s wisselende meerderheden bestaan. Hoe zou het beleid op basis van meerderheden eruit zien?

De peilingen zijn duidelijk: het wordt een nek-aan-nekrace tussen de PvdA en de VVD. Een middencoalitie lijkt onvermijdelijk, maar roept tegelijkertijd allerlei moeilijkheden op: waar in het verleden de VVD, PvdA en D66 elkaar in de Paarse kabinetten wisten te vinden in hun afkeer van het CDA, een gedeelde mening over ethische kwesties en een geloof in de mogelijkheden van marktwerking om sociale doelstellingen te behalen, lijkt een gezamenlijke ideologie nu afwezig. Krampachtig compromissen smeden en daar een ideologische sticker op te plakken is voor de kiezer ongeloofwaardig.

Politiek draait om het smeden van verbindingen tussen partijen om nieuw beleid te vormen. Compromissen in een regeerakkoord maken partijen echter vaak ongeloofwaardig, doordat partijen het compromis als hun eigen beleid gaan verkondigen. Geef de Kamer haar politieke rol terug en stel haar weer centraal in de besluitvorming. Laat partijen zoeken naar meerderheden voor hun standpunten en daarover met elkaar onderhandelen. Juist door zo het proces transparanter te maken worden compromissen geloofwaardiger en begrijpelijker voor de burger. Bovendien wordt zo ook de stem gehoord van de kiezers die op partijen die niet in de regering vertegenwoordigd zijn gestemd hebben.

Beleid op basis van meerderheden is mogelijk. Het doorrekenen van peilingen naar beleidsmaatregelen laat zien dat er meerderheden voor hervormingen te vinden zijn. Op economisch vlak zijn er meerderheden te vinden van partijen die bereid zijn het begrotingstekort niet te ver op te laten lopen, alsmede om steun te geven aan een Europees noodfonds. Op de woningmarkt kunnen we meerderheden vinden om zowel het woon- als het huursegment te hervormen. Ook voor het bevorderen van een duurzame energievoorziening tekenen zich meerderheden af.

De regering behoudt haar hoofdrol in de uitvoering van het beleid, maar de vorming van beleid wordt zoveel mogelijk aan de Kamer overgelaten. Coalitieonderhandelingen tussen regeringspartijen gaan dan ook voornamelijk over de vraag hoe beleid het beste uitgevoerd kan worden.

Politiek met vaste coalities heeft in het verleden te vaak tot stilstand geleid. Juist politiek gebaseerd op meerderheden kan voor een doorbraak zorgen. G500 zet graag een eerste stap door na de verkiezingen het Oranje-akkoord te presenteren, waarin wij op basis van de verkiezingsuitslag zullen laten zien hoe politiek op basis van meerderheden eruit kan zien.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *